‘AÇIK HAVADAKİ’ DOĞRULUĞU TARTIŞILIYOR!

‘AÇIK HAVADAKİ’ DOĞRULUĞU TARTIŞILIYOR!
10.05.2021
54
A+
A-

BAYERNSES / DETAY HABER

Açık havada maske takmak koronavirüs bulaşı hangi yönde etkileyeceği konusunu İngiltere’de yayımlanan saygın uluslararası tıp dergisi BMJ (British Medical Journal) ele aldı. Prestijli tıp dergisi BMJ, iki görüşten bilim insanlarının tezlerini paylaştı. İngiltere’de yayımlanan saygın uluslararası tıp dergisi BMJ’de (British Medical Journal) yayınlanan tezde, açık havada maske takmak ele alındı.

‘AÇIK’TA BULAŞ ETKİSİ ÇOK DÜŞÜK

“Açık havada maske takmanın kural olması gerekiyor çünkü bu hem SARS-CoV-2 bulaşını azaltabilir hem de riskin daha yüksek olduğu iç mekanlarda maske takmayı teşvik edebilir” ya da “Açık havada bulaş oranı virüsün genel yayılışı içerisinde o kadar küçük ki, iç mekanlarda maske takmaya odaklanmak salgınla mücadele açısından çok daha anlamlı sonuçlar verecektir” görüşlerini bilim adamları anlattı. Tezlerde şu görüşler savunuldu:

‘GEREK YOK’ GÖRÜŞÜ ÖNE ÇIKIYOR

“Açık havada, doğal hava hareketleri sayesinde virüs yoğunluğunun düşük olması nedeniyle Covid-19 salgınına açık havada bulaş etkisi çok düşük. Açık havada düzenli olarak maske kullanmak çoğu zaman uygulaması kolay bir önlem olarak vurgulanıyor ve bu tez önleyicilik prensibiyle de destekleniyor. Fakat önleyicilik prensibinin yerinde kullanılması, gözleme dayalı bir fayda ve maliyet değerlendirilmesi gerektirir. Koronavirüsün iç mekanlarda bulaşma ihtimali açık havada bulaşma ihtimalinden çok daha fazla. Ama bizler, maskenin bazı koşullarda dışarıda da takılması gerektiğini düşünüyoruz. Bakın açıklayalım: Her şeyden önce dış mekanlarda bulaş riskinin büyük olduğunu savunmadığımızı vurgulayalım. Ayrıca açık havada her koşulda maske takma zorunluluğu konmasından yana da değiliz. Bir kişi yalnız başına ya da aynı evde yaşadığı biriyle birlikteyken açık havada maskeli gezmeleri gerekmez. Ama maske takma konusunda detayları ve farklı koşulları göz önüne alan nüanslı bir yaklaşımı savunuyoruz.

‘KAPALI’DA 20 KAT DAHA FAZLA

Açık hava ve iç mekanlarda bulaş riskinin farkı bakımından farklı tahminler yürütülüyor. Biz kapalı yerlerde bulaş riskinin dış mekanlara göre en az 4 ila 20 kat daha fazla olduğunu düşünüyoruz. Koronavirüsün bulaşma riski, muhtemelen havadaki virüslü partiküllerin miktarına bağlı. Burada bu partiküllerin belirli bir andaki yoğunluğu ve kişinin buna ne kadar süreyle maruz kaldığı önem taşıyor. Virüs taşıyan kişilerin hava akımı az olan durumlarda (rüzgârsız ve hareketsiz) kalabalıklarda ya da kuyrukta beklerken diğer insanlarla yakın bulunmaları, kapalı bir alandaki kadar olmasa da bir bulaş riski oluşturacaktır. Ayrıca tarım işçileri gibi açık havada yapılan bazı işlerde çalışan kişilerin Covid’e yakalanma riskinin ciddi şekilde yüksek olduğu görüldü. Ama biraz yakından incelendiğinde bu riskin açık havada birlikte çalışmaktan ziyade, sıkışık yatakhane koşullarından kaynaklanıyor olabileceği görüldü. Açık havada maske zorunluluğu, Türkiye’de de uygulanan ama İngiltere’de zorunlu olmayan bir önlem.

SOSYAL MESAFE ÖNEM KAZANIYOR

Süper-yayıcı olaylar diye adlandırılan, salgının hızla yayılmasına yol açan bazı etkinliklerin de tamamen değil ama çoğunlukla iç mekanlarda düzenlenen faaliyetler olduğu anlaşıldı. Örneğin, 2020 yılı yaz aylarında dünyanın birçok yerinde kitlesel Siyah Hayatlar Değerlidir gösterileri yapıldı. O sırada uzmanlar bu protestoların Covid-19’un yayılmasını hızlandırabileceği uyarıları yaptılar ama bu korkular gerçekleşmedi. Fakat tam tersi de yaşandı. Örneğin, ABD’de Güney Dakota’da düzenlenen Sturgis Motosiklet Rallisi’nin çok büyük bir süper-yayıcı ortam olduğu ve salgının büyümesinde önemli rol oynadığı düşünülüyor. Bunun muhtemel sebeplerinden birinin sosyal mesafeye dikkat edilmemesi ve çoğunluğun maske takmaması olduğu düşünülüyor. Gözlemsel veriler maske ve sosyal mesafe yasaklarının daha sıkı uygulandığı bölgelerden gelenlerin, bu konuların hafife alındığı bölgelerden gelenlere göre daha dikkatli olduğuna da işaret ediyor.

SADECE YÜZDE 10’U DIŞARIDA BULAŞIYOR

Özetle biz açık havada özellikle de fiziki mesafeyi uzun süre korumanın zor olduğu spor karşılaşmaları gibi büyük açık hava etkinliklerinde maske takmanın salgın döneminde Covid-19 riskini iki bakımdan azaltacağını düşünüyoruz: Hem düşük de olsa bulaş riskini azaltması hem de genel olarak maske takmayı normalleştirici etkisi bakımlarından. Koronavirüsün açık havada bulaşma riski iç mekanlara göre çok önemli oranda düşük. Covid-19 vakalarının yüzde 10’dan azının dış mekanlarda bulaştığı görülüyor ve bunlar da en çok hem iç hem iç mekanlarda biraya gelen ve uzun zaman fiziken yakın duran insanlar arasında oluyor. Dahası sadece açık havada bir araya gelinen hiçbir etkinliğin süper-yayıcı olduğu kanıtlanabilmiş değil. Güney Dakota’daki Sturgis Motosiklet Rallisi ya da Beyaz Saray’ın Gül Bahçesi’ndeki davet sık sık açık hava süper-yayıcı etkinliklerine örnek gösteriliyor ama bunlar uzun süreli ve kısmen iç mekanlarda da zaman geçirilen etkinlikler. Örneğin, Sturgis Rallisi’nin salgın bakımından incelenmesi, buradan yayılan birçok vakanın lokantalar ya da ofislerden kaynaklandığını ortaya çıkardı.”

HK.

ETİKETLER:
YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.