Afrika’da vaka sayısının düşüklüğü bilim insanlarını şaşırtıyor

Yeni tip koronavirüs SARS-CoV-2 ortaya çıktığında sıhhat yetkilileri pandeminin Afrika’da milyonlarca insanın vefatına neden olacağını iddia …

Afrika’da vaka sayısının düşüklüğü bilim insanlarını şaşırtıyor
A+
A-
23.11.2021
16

Yeni tip koronavirüs SARS-CoV-2 ortaya çıktığında sıhhat yetkilileri pandeminin Afrika’da milyonlarca insanın vefatına neden olacağını iddia ediyordu. Her ne kadar kıtada Covid-19’dan şimdiye kadar tam olarak kaç kişinin öldüğü bilinmese de Afrika’nın birçok ülkesinde bir felaket senaryosu gerçekleşmiş değil. Örneğin Zimbabve’de koronavirüs çoktan geçmişte kalmış bir olgu olarak algılanıyor. Siyasi partiler mitinglerini yapıyor, konserler düzenleniyor, konutlarda toplanılıyor. Zimbabve Sıhhat Bakanlığı’nın son açıkladığı datalara nazaran 22 Kasım tarihinde 27 yeni olay görülen ülkede vefat sayısı sıfır oldu. Dünya Sıhhat Örgütü’nün bilgilerine nazaran de temmuzdan bu yana kıta genelinde hadise sayılarında büyük düşüş kaydedildi.

Bilim insanları Afrika ülkelerinde yanlışsız Covid-19 datalarına ulaşmanın sistemsiz izleme nedeniyle hayli sıkıntı olduğunu belirtiyor. Lakin Columbia Üniversitesi Genel Sıhhat Kürsüsü Profesörü Wafaa El-Sadr Afrika’da bilim insanlarının başını karıştıran “esrarengiz” bir durumun olduğunu da kabul ediyor. El-Sadr “Afrika, Avrupa ve ABD üzere aşıya ve Covid-19 ile çaba edecek kaynaklara sahip değil fakat buna karşılık daha uygun durumda görünüyorlar” diyor. Afrika’da aşılananların oranı yüzde 6’dan az. Buna karşılık Dünya Sıhhat Örgütü’nün haftalık yayınladığı pandemi raporlarında Afrika aylardır “dünyanın en az etkilenen bölgeleri” ortasında yer alıyor.

Batı Avrupa’da 43 olan ortalama yaş Afrika’da yalnızca 20. Kimi araştırmacılar kıtanın genç bir nüfusa sahip olmasının, kentleşme oranındaki düşüklüğün ve daha fazla dışarıda vakit geçirme eğiliminin virüsün ölümcül tesirlerinden korunmaya yardımcı olmuş olabileceğini varsayım ediyor. Birtakım çalışmalar da genetiğin ya da geçirilen parazit hastalıklarının virüsün yayılmasını frenlemiş olabileceği üzerinde duruyor.

Uganda’da Covid-19’dan ölen bir kişi defnediliyor.

Sıtmanın kollayıcı tesiri

Uganda’da geçen hafta yapılan bir araştırmada daha evvel sıtmaya yakalanmış Covid-19 hastalarının hastalığı ağır geçirmediği ve bu şahıslarda vefat oranının düşük olduğu tespit edildi.

Araştırma takımında yer alan Sıtma Konsorsiyumu danışmanlarından Jane Achan “Bu projeye sıtma enfeksiyonu geçmişi olan insanlarda olumsuz sonuçların oranının daha yüksek olacağını düşünerek başladık. Zira hem sıtmaya hem ebolaya yakalanan hastalarda durum buydu” dedi.

“Tersini, yani sıtmanın kollayıcı bir tesiri olabileceğini gördüğümüz için aslında epey şaşkınız” diyen Achan, sıtmanın Covid-19’a yakalanan insanların bağışıklık sisteminin çok yüklenmesini “köreltici” bir tesir yaratmış olabileceğini söyledi. Araştırmanın sonuçları Amerikan Tropikal Tıp ve Hijyen Cemiyeti’nin bir toplantısında paylaşıldı.

Nijerya Redeemer Üniversitesi Afrika Bulaşıcı Hastalıklar Genomik Harikalık Merkezi Yöneticisi Christian Happi ise yetkililerin bulaşıcılığı aşı olmadan denetim altına almaya çalıştığına dikkat çekiyor. Kamu sıhhati çalışanlarının ağır bir işbirliği içinde olduğunu vurgulayan Happi, “Mesele, her vakit husus ne kadar paraya sahip olduğunuz ya da hastanelerinizin ne kadar sofistike olduğu değildir” diyor.

Başkanların süratli karar alması

Edinburgh Üniversitesi Global Kamu Sıhhati Kürsüsü Profesörü Devi Sridhar da Afrika ülkeleri önderlerinin süratli kararlar aldığını fakat bunun değerinin gereğince takdir edilmediğini söylüyor. Sridhar buna örnek olarak Mali’nin Covid-19 şimdi ülkeye ulaşmadan evvel hudutlarını kapatma kararı almasını gösteriyor. Sridhar “Sanırım, Afrika’da farklı bir kültürel yaklaşım var, bu ülkeler Covid’e bir tıp tevazuyla yaklaştılar zira ebola, çocuk felci ve sıtmayı yaşadılar” diyor.

Geçen aylarda koronavirüs Güney Afrika Cumhuriyeti’ni hayli olumsuz etkiledi ve 89 binden fazla insanın vefatına neden oldu. Bu sayı kıtada kaydedilen en ağır bilanço oldu. Lakin her ne kadar birtakım farklar olsa da Afrika ülkelerinden Covid-19’a bağlı yüksek mevt sayıları gelmiyor. Dünya Sıhhat Örgütü datalarına nazaran dünya genelinde ölümlerin yüzde 46’sı Amerika kıtasında, yüzde 29’u Avrupa’da olurken Afrika’nın hissesi yalnızca yüzde 3.

Afrika’nın nüfusu en yüksek ülkesi olan 200 milyonluk Nijerya’da hügruptin açıkladığı vefat sayısı yaklaşık 3 bin. Yetkililer şubat ayına kadar nüfusun yarısını aşılamış olmak istiyor. Nijeryalı virolog Oyewale Tomori Afrika’nın aşıya olan muhtaçlığının Batı ülkelerindeki kadar büyük olmayabileceği görüşünde. Tomori Afrikalı bilim insanları ortasında tartışmalı olmakla birlikte bu fikrin ele alındığını söyledi. Tomori fikrin İngiltere’de geçen Mart ayında virüsün serbestçe bulaşmasını sağlama ve böylelikle sürü bağışıklığı oluşturma teklifine benzediğini kaydetti. Güney Afrika KwZulu-Natal Üniversitesi epidemiyologlarından Salim Abdool Karim ise “Bir sonraki dalgaya hazırlanmak için herkesi aşılamalıyız. Avrupa’da olana bakınca burada da daha fazla hadise olması ihtimali bir oldukça yüksek” diyor.

AP/EC,BK

© Deutsche Welle Türkçe

YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.